Daha çok Çeçenistan’da ve dünyadaki Çeçenler tarafından konuşulan Çeçencenin 1,4 milyondan fazla konuşuru vardır. İnguşça ve Batsça ile beraber Kuzeydoğu Kafkas dillerindeki Nah dilleri grubuna aittir. Çeçence ayrıca Çeçenistan ve Dağıstan’ın resmi dilidir. Bu dilin Ploskost, İtumkala, Melhin, Kist, Ċ̦eberloy ve Akkin denilen birkaç değişik diyalekti vardır.

Rus işgalinden önce çoğu Çeçence yazılar İslami metinler ve kabile hikayelerinden oluşmaktaydı. Bu yazılar genelde Arapça yazılsa da bazen Arapça alfabesi kullanılarak Çeçencede yazılmıştır. Fakat bunların çoğu 1944 yılında Sovyet yetkililer tarafından yok edilmiştir. Çeçencenin yazın dili Ekim Devrimi sonrasında yaratılmış ve Arap alfabesi yerine Latin alfabesinin kullanımı ise 1920’nin ortalarında başlamıştır. Daha sonra Çeçen milletini ve Rusya ile bağlamak için 1938 yılında Kiril alfabesine geçilmiştir. 1992 yılında Çeçen cumhuriyetinin bildiriminden sonra ise bazı Çeçen konuşurlar Latin alfabesine dönüş yapmışlardır. Ayrıca Gürcü alfabesinde yazılmış sayısız yazıtı Çeçenistan’da bulabilmek mümkündür fakat bu yazıtlar genelde Çeçence değildir.

Çeçencenin özellikleri arasında Arap ve Kuzey Amerika’nın Saliş dillerine benzer olan ünsüz harf ve ses zenginliği ile İsveççe ve Almancanınkilere benzeyen büyük ünlü sistemi sayılabilir. Çeçencede, diğer Kafkas dillerinde olduğu gibi, çok fazla ünsüz bulunur. 40-60 tane olan sessizler Avrupa dillerinde olanlardan oldukça fazladır. Fakat Çeçence diğer Kafkas dillerinde olmayan geniş bir ünlü hazinesine de sahiptir. Analize ve lehçeye bağlı olarak Çeçencede yaklaşık 44 tane ünlü harf bulunabilir.

Çeçencenin kelime hazinesinin çoğu Nah dillerinden türetilmiş olsa da Arap, Türk ve Rus kökenli kelimelere de rastlanabilir. айгӀар “aygır”, зайт “zeytin”, кема “gemi” ve хорбаз “karpuz” Türkçe kökenli sözcüklere örnek olarak gösterilebilir.

Çeçence gramatik olarak ise eklemeli bir dildir. İsimler birkaç tane olan cinslerden birine ya da 6 tane olan sınıfa bağlı olurlar. Bununla birlikte, Çeçencede Türkçedeki gibi zamirler düşürülemez. Yani zamirler İngilizcedeki gibi her zaman söylenmek zorundadırlar. Ayrıca fiiller öznenin veya nesnenin kişisiyle ya da sayısıyla uymak zorunda değildirler. Kelime sıralamasında ise Çeçence Türkçeye benzer. Sıfatlar, işaretler zamirleri ve sıfat cümleleri tamamladıkları kelimenin önüne gelirler.


0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

porno izleavcılar escortgaziantep escortesenyurt escortbahçeşehir escortantep escort